Հարուստ երկրներում սպառողները տարեկան նետում են Աֆրիկայի հարավում արտադրվող պարենամթերքի ծավալին համապատասխան պարենամթերք` շուրջ 230 մլն տ:

Յուրաքանչյուր տարի թափոնի վերածվող պարենամթերքի ծավալն աստիճանաբար հավասարվում է հացահատիկի համաշխարհային բերքի ծավալների կեսին (2009-2010 թթ.` 2,3 մլրդ տ):

Պարենային կորուստները հիմնականում տեղի են ունենում արտադրության, բերքահավաքի, պահպանման և վերամշակման փուլերում: Զարգացող երկրներում պարենային մեծածավալ կորուստները պայմանավորված են նաև թույլ զարգացած ենթակառուցվածքներով, տեխնիկական հագեցվածության ցածր մակարդակով և այս ոլորտում կատարվող ներդրումների փոքր ծավալներով:

Սննդային թափոնները լուրջ խնդիր են զարգացած երկրների համար, ինչի հիմնական «մեղավորները» մանրածախ ցանցերն ու սպառողներն են: Եվրոպայում և Հյուսիսային ԱՖրիկայում մեկ սպառողին տարեկան բաժին է ընկնում 95-115 կգ սննդային թափոն, իսկ Հարավային Աֆրիկայում, Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայի երկրներում` 6-11 կգ:

Զարգացած երկրներում սպառման համար նախատեսված պարենամթերքի արտադրության ծավալը տարեկան կազմում է 900 կգ/մարդ, ինչը գրեթե կրկնակի գերազանցում է աղքատ շրջանների համապատասխան ցուցանիշը` 460 կգ/մարդ: Զարգացող երկրներում կորուստների 40%-ը պայմանավորված է տեղափոխման, պահպանման և հետագա վերամշակման պայմաններով, մինչդեռ զարգացած երկրներում կորուստների 40%-ը պայմանավորված է մանրածախ առևտրով և պահանջարկով:

Բերքահավաքի և պարենի պահպանման ընթացքում արձանագրվող պարենային կորուստները հանգեցնում են մանր ֆերմերների եկամուտների նվազմանը և աղքատ սպառողների համար գների բարձրացմանը: Մինչդեռ կորուստների կրճատումը հանգեցնում է մարդկանց կենսամակարդակի բարելավմանը և պարենային անվտանգության ապահովմանը:

Պարենային կորուստները և թափոնները հանգեցնում են նաև ռեսուրսների հսկայական վատմանը, այդ թվում` ջրերի, հողերի, էներգիայի, աշխատուժի և ֆինանսների, ինչը հանգեցնում է ջերմոցային գազերի արտանետման մեծացմանը, որը, իր հերթին, նպաստում է գլոբալ տաքացմանը և կլիմայի փոփոխմանը:

Զարգացող երկրներում հիմնական խնդիրը բերքահավաքի անարդյունավետ մեթոդներն են և շուկայի մասին տեղեկատվության անբավարարությունը:

Հետևապես` անհրաժեշտ է ավելի արդյունավետ դարձնել սննդամթերքի մատակարարման համակարգը` ապահովելով ֆերմեր-սպառող ուղղակի կապը: Մասնավոր և պետական սեկտորը ևս պետք է ավելի մեծ ներդրումներ կատարի ենթակառուցվածքների, տրանսպորտային, վերամշակման և փաթեթավորման ոլորտներում:

Զարգացած երկրներում պարենային կորուստների և թափոնների հիմնական պատճառը սպառողների ոչ ճիշտ վարքագիծն է, ինչպես նաև մանրածախ շղթայի տարբեր խաղորդների միջև հաղորդակցության անբավարարությունը:

Հատկանշական է, որ սպառողները պատրաստ են գնել այնպիսի սննդամթերք, որը թեև արտաքին տեսքով նրանց չի բավարարում, սակայն անվտանգ է և համեղ:

Սպառողները, ընդհանուր առմամբ, չեն կարողանում հստակ ծրագրել իրենց պարենային գնումները: Զարգացած երկրներում սպառողները սովորաբար հակված են գնելու ավելի շատ սննդամթերք, քան անհրաժեշտ է:

Հաշվի առնելով բնական ռեսուրսների սահմանափակ լինելու հանգամանքը` ստեղծված իրավիճակը փոխելու նպատակով ավելի արդյունավետ կլինի նվազեցնել կորուստների ծավալները, քան մեծացնել պարենային արտադրության ծավալները:



Թերթ.am